Sağlık Haberlerinde Tıbbileştirme Söylemi: Sabah ve Hürriyet Gazetelerinde Obezite Örneği

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de yayımlanan sağlık haberlerinde tıbbileştirme söyleminin nasıl üretildiğini ve okura sunulduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, Peter Conrad’ın tıbbileştirme kuramına dayanmaktadır. Çalışmada, 2023–2025 ılları arasında Sabah ve Hürriyet gazetelerinde yayımlanan toplam 20 obezite haberinin içerik analizi yöntemiyle incelenmesi yapılmıştır. Haberler, beş tematik başlık altında değerlendirilmiştir: tıbbi çerçeve, uzman görüşü, tedavi vurgusu, bireysel sorumluluk ve dramatikleştirme.

Bulgular, her iki gazetede de obezitenin çoğunlukla tıbbi bir sorun ve ciddi bir sağlık tehdidi olarak sunulduğunu göstermektedir. Hürriyet haberlerinde kronik hastalık vurgusu, uzman görüşleri ve tıbbi müdahaleler öne çıkarken; Sabah haberlerinde yaşam tarzı ve bireysel sorumluluk söylemleri daha baskındır. Her iki gazetede de çocukluk çağı obezitesi, dramatik bir risk alanı olarak sunulmuş ve alarm, tehdit, aciliyet dili sıkça kullanılmıştır.

Araştırma, sağlık haberlerinde tıbbileştirme söyleminin yalnızca bilgilendirici bir işlev görmediğini; aynı zamanda medikal otoriteyi güçlendirdiğini, bireyleri sürekli tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyan özneler olarak konumlandırdığını ve bireysel sorumluluğu ön plana çıkararak damgalama riskini artırdığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Obezite, tıbbileştirme, sağlık haberleri, sabah, hürriyet, nitel içerik analizi